Η ΕΕ και οι πολιτικοί μέσα από τα μάτια των νέων

Το στοιχείο που φαίνεται να εξέπληξε τους περισσότερους στο αποτέλεσμα των χθεσινών Ευρωεκλογών ήταν το τεράστιο ποσοστό αποχής, ιδαιτερα των νέων, από τις χθεσινές διαδικασίες. Το ποσοστό αυτό ήταν λογικό από την στιγμή που όλα τα πολιτικά κόμματα φρόντισαν να μην προβάλουν τον ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην καθημερινότητα μας και τις προτάσεις τους πάνω σε αυτό, αλλά να δημιουργήσουν ένα κλίμα κομματικού φανατισμού. Μέσα σε αυτό το κλίμα οι ψηφοφόροι καλούνταν να ακολουθήσουν πιστά και ευλαβικά το κόμμα παρά να κρίνουν πολιτικές που θα ακολουθηθούν και θα αντιμετωπίσουν θέματα που απασχολούν τους νέους.

Στη σημερινή Ευρώπη οι νέοι προβληματίζονται για το μέλλον τους και βλέπουν ότι η πλειοψηφία των σημερινών, και “χθεσινών”, πολιτικών αδυνατεί να τους δώσει λύσεις και αισιοδοξία για το μέλλον. Τα προβλήματα δεν είναι τα ίδια σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, δεν είναι καν τα ίδια σε κάθε γειτονιά της ίδιας πόλης  αλλά παντού καταγράφεται αυξημένη ανασφάλεια για το μέλλον, δυσπιστία για τους θεσμούς, για την πολιτική που δεν δίνει λύσεις στα προβλήματά τους, έλλειψη κοινωνικής δικαιοσύνης ειδικά όσον αφορά την εργασία, την εκπαίδευση  και τη κλιματική αλλαγή. Στην υποτιθέμενη πλούσια Ευρώπη, το 20% της νεολαίας ζει υπό συνθήκες φτώχειας, ενώ, ένα άλλο 20% αδυνατεί να τελειώσει το σχολείο. Στο 20% φτάνει εξάλλου η ανεργία επί του συνόλου των νέων που ζουν στην ΕΕ». Η ενσωμάτωση στην αγορά εργασίας πρέπει να είναι ουσιαστικό μέρος των συζητήσεων σχετικά με το μέλλον του οικονομικού και κοινωνικού προτύπου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι νέοι περιμένουν ότι αυτά τα απειλητικά θέματα πρέπει να αντιμετωπιστούν από αυτούς που χαράζουν πολιτική μαζί με την συμμετοχή των ίδιων ως ισότιμοι συνομιλητες. Στο Σύμφωνο Ευρωπαϊκής Νεότητας γράφεται σαφώς ότι κάθε κράτος –μέλος οφείλει να θέτει στο κέντρο της εθνικής του πολιτικής απασχόλησης το ζήτημα της νεανικής ανεργίας χωρίς αυτό να το βλέπουμε να εφαρμόζεται στην πράξη εκτός από μεμονωμένες ενέργειες.Η ΕΕ είναι ένα ζωτικό πολιτικό επίπεδο από όπου μπορούν αυτά τα θέματα να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά αν ενισχυθεί και συμπεριληφθεί στην διαδικασία λήψης αποφάσεων η άποψη των ευρωπαίων νέων.
Yπάρχει το ερώτημα κατα πόσο μπορεί η ΕΕ να προσφέρει στην νεολαία την  κοινωνία που αυτή ονειρεύεται; Κατα πόσο μπορεί να γίνει κατανοητή και “ελκυστική” στα μάτια των απογοητευμένων νέων; το Βιβλίο των Νέων της Ευρώπης 2008-2009» λειτουργεί ενημερωτικά: «Μέσα από αυτό, εννέα διαφορετικές διευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ενημερώνουν τους νέους της Ευρώπης για τα δικαιώματά τους ως ευρωπαίων πολιτών καθώς και για το τι πράττει η ΕΕ εντός κι εκτός συνόρων. Το ΥΠΕΞ με την δικτυακή πύλη europe4me προχωρεί σε καμπάνιες ενημέρωσης για την λειτουργία της ΕΕ, προγράμματα της ΓΓ Νέας Γενιάς ενημερώνουν τους νέους για δυνατότητες που έχουν μέσα από αυτά αλλά και πάλι οι νέοι δεν αισθάνονται την ΕΕ ως την ένωση που θα επηρεάσει την καθημερινότητα τους.

Οι σημερινοί νέοι εξακολουθούν και αισθάνονται την ΕΕ ως κάτι ξένο και απόμακρο. Σύμφωνα με έρευνα για το 2007-2008 του Ευρωβαρόμετρου: «..το 40% των νέων θεωρούν την Ευρωπαϊκή Ένωση άντρο γραφειοκρατίας, χάσιμο χρόνου και σπατάλη πολύτιμων πόρων».Η έρευνα συνεχίζει:«Σε προοπτική δέκα ετών, το 13% των ερωτώμενων θεωρεί ότι η Ένωση δεν θα υφίσταται καν, ενώ το 40% πιστεύει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα είναι αντιμέτωπη όλο και πιο συχνά με απεργίες και κοινωνικά προβλήματα με κυριότερο αυτό της ανεργίας.

Πως την ονειρεύονται οι νέοι την Ευρώπη του αύριο?  Μία ένωση που όχι απλα θα διακατέχεται από αρχές όπως ισότητα, η κοινωνική δικαιοσύνη, ο διάλογος και ο σεβασμός στα ανθρώπινα δικαιώματα αλλά τα παραπάνω θα φαίνονται στην πράξη. Όπου θα υπάρχουν δίκαιες συνθήκες εργασίας για όλους, με αυξημένη περιβαλλοντική συνείδηση, χωρίς διακρίσεις οποιουδήποτε είδους αλλά και με σεβασμο στη διατήρηση της εθνικής ταυτότητας των ανθρώπων όχι στους νόμους αλλά στην καθημερινή ζωή. Το ένα τρίτο των ατόμων ηλικίας 15 ως 30 ετών βλέπουν την ΕΕ ως απειλή για την εθνική και πολιτιστική τους ταυτότητα, ενά στοιχείο που αποτελεί ανησυχητικό σημάδι κοινωνικών εντάσεων στο μέλλον. Έτσι μπορεί να εξηγηθεί η στροφή σε ακροδεξιά κόμματα που παρατηρήθηκε σε όλη την Ευρώπη στις χθεσινές Ευρωεκλογές, στοιχείο ιδιαίτερα ανυσηχητικό.

Το έλλειμμα συμμετοχής των νέων στο πολιτικό γίγνεσθαι μετασχηματίζεται σε δυσπιστία ή αδιαφορία για την Ενωση και αποτυπώνεται στις εκλογικές διαδικασίες. Η αδιαφορία αυτή όμως πηγάζει από τη δομή και τα προβλήματά του υπάρχων συστήματος. Τα ποσοστά της αποχής από κάθε μορφής εκλογικές διαδικασίες αυξάνονται συνεχώς. Με πολιτικούς και κόμματα που ενδιαφέρονται περισσότερο για την εικόνα και όχι την ουσία μένωντας παγιδευμένοι σε παλαιές αντιλήψεις. Μ’ ένα πολιτικό σύστημα αλλά και μια κοινωνία  που αντί να προτάσσουν το συλλογικό συμφέρον αποσκοπεί στην πόλωση και το διχασμό, ακόμη και για τα ουσιώδη θεσμικά ζητήματα, των οποίων δεν νοείται επίλυση χωρίς ειλικρινή διάλογο και συναίνεση.

Γιατί να αναποδογυρίσω τον κόσμο που φτιαξαν οι γονείς μου, αφού μπορώ ακόμα ζω έστω και με ψίχουλα από αυτόν παραβλέπωντας τα αδιέξοδα που υπάρχουν σκέφτεται κάποιος νέος. Η απάντηση είναι ότι μόνο μέσα από τη συμμετοχή θα βρεθούν τρόποι να αναβαθμιστεί η θέση και η άποψη της νεολαίας και όχι παραμένωντας αδρανείς και με αυτήν την νοοτροπία θα πρέπει να κάνουν σκέψεις για το μέλλον οι σημερινοί νέοι.  Αδιαφορώντας για το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα συμμετοχής στα κοινά που προσφέρει η δημοκρατία γινόμαστε συνυπεύθυνοι για την κατάσταση που βρίσκεται το πολιτικό σύστημα και άξιοι της μοίρας μας.